Szczeg贸艂owy rachunek sumienia

Pobierz wersj臋 PDF do druku

Szczeg贸艂owy rachunek sumienia w formacie PDF do 艂atwego wydruku

Pobierz Szczeg贸艂owy rachunek sumienia PDF do druku

Czym jest szczeg贸艂owy rachunek sumienia?

Jak sama nazwa wskazuje jest on na tyle szczeg贸艂owy, aby przypomnie膰 sobie wszystkie grzechy. Robi si臋 to za pomoc膮 dok艂adnego rozwa偶ania obowi膮zk贸w i zasad moralnych wy艂o偶onych w przykazaniach Bo偶ych, ko艣cielnych i w obowi膮zkach stanu.

O Sakramencie Pokuty

Pozwolono ludziom raz umrze膰, a potem s膮d.

Od tego wyroku nikt wolnym nie jest. Dla ka偶dego przychodzi chwila ostatnia 鈥 chwila 艣mierci po czym dusza jego staje przed s膮dem Bo偶ym.

Tam ka偶dy w艂asne brzemi臋 poniesie, ka偶dy zda膰 musi rachunek ze wszystkich my艣li, s艂贸w, uczynk贸w swoich, grzech贸w pope艂nionych, z zaniedbanych obowi膮zk贸w.

Cz艂owiek, kt贸ry nigdy nie zgrzeszy艂, albo te偶 pope艂nione grzechy zupe艂nie odpokutowa艂, otrzyma w nagrod臋 kr贸lestwo niebieskie; ten, na kt贸rego sumieniu ci膮偶膮 grzechy powszednie lub 艣miertelne wyspowiadane, a nie odpokutowane, p贸jdzie sprawiedliwo艣ci Boskiej wyp艂aca膰 si臋 w czy艣膰cu. Umieraj膮cy w grzechu 艣miertelnym bez pokuty, skazany zostaje na wieczne m臋ki w piekle.

Czym偶e jest grzech, kt贸ry B贸g tak surowo karze? Grzech jest dobrowolnym przest膮pieniem przykazania Bo偶ego albo ko艣cielnego. Grzech jest buntem przeciwko woli Bo偶ej; cz艂owiek rozmy艣lnie, z zupe艂n膮 艣wiadomo艣ci膮 tego, co robi, zniewa偶a, depcze, gwa艂ci prawa Bo偶e, staje si臋 woli Jego niepos艂usznym. Grzech jest wielkim z艂em, dlatego, 偶e obraza niesko艅czonego Boga, a im wi臋ksz膮, im dostojniejsz膮 jest osoba, kt贸r膮 zniewa偶ymy, tym ci臋偶sz膮 staje si臋 obraza i wina, tym surowsz膮 kara. Za jeden grzech pychy str膮ci艂 B贸g anio艂贸w z nieba do piek艂a, za jeden grzech niepos艂usze艅stwa wygna艂 z raju pierwszych ludzi; na odpokutowanie go potrzeba by艂o, aby Syn Bo偶y z nieba zst膮pi艂 i sta艂 si臋 dla zbawienia naszego ofiar膮 za grzechy nasze.

Zas艂ugi 偶ycia i 艣mierci Pana Jezusa wstrzymuj膮 do czasu karz膮c膮 r臋k臋 sprawiedliwego Boga; dla tych zas艂ug, dla tej przyczyny udziela ci B贸g czasu do nawr贸cenia i poprawy! Ale dzie艅 obrachunku przyj艣膰 musi i przyjdzie: bo si臋 wszyscy musimy ukaza膰 przed stolic膮 Chrystusow膮; jak偶e wtedy usprawiedliwi膰 si臋 zdo艂a grzesznik przed Tym, w kt贸rego oczach niebiosa nie s膮 do艣膰 czyste?

B贸g nie chce 艣mierci (wiecznej) grzesznika ale, aby si臋 nawr贸ci艂 i 偶y艂, wi臋c wskaza艂 nam drog臋, kt贸r膮 do mi艂osierdzia Jego trafi膰 mo偶emy, czyli drog臋 pokuty. Pokuta jest to Sakrament, ustanowiony przez Pana Jezusa, na zg艂adzenie grzech贸w naszych, po Chrzcie 艣w. pope艂nionych. Zbawiciel usilnie nawo艂uje do niej i upomina:

鈥濲e偶eli pokutowa膰 nie b臋dziecie, wszyscy tak偶e zginiecie鈥

A 艣w. Augustyn radzi, aby艣my jej nie odk艂adali na p贸藕niej, bo:

鈥濼en, kt贸ry obieca艂 przebaczenie pokutuj膮cemu grzesznikowi, nie obieca艂 mu jutra do czynienia pokuty鈥

Aby uzyska膰 u Boga przebaczenie win naszych w Sakramencie Pokuty 艣wi臋tej, musimy koniecznie dope艂ni膰 pi臋ciu warunk贸w, czyli kondycji. S膮 to:

1) Rachunek sumienia.

2) 呕al za grzechy.

3) Mocne postanowienie poprawy 偶ycia.

4) Spowied藕.

5) Zadosy膰uczynienie Panu Bogu i bli藕niemu.

Przejdziemy po kolei te warunki:

Rachunek sumienia

Jest to pilne przypomnienie grzech贸w od ostatniej spowiedzi. Rachunek sumienia powinien by膰 dok艂adny, czyli ze wszystkich grzech贸w, my艣l膮, mow膮 i uczynkiem pope艂nionych i bezstronny. Mamy s膮dzi膰, obwinia膰 siebie tak, jakby艣my innych os膮dzili.

鈥濨eze mnie nic uczyni膰 nie mo偶ecie鈥, m贸wi Pan Jezus, wi臋c przed rozpocz臋ciem rachunku sumienia pro艣 Boga o pomoc i o o艣wiecenie; pro艣 N. P. Maryj臋, 艣w. Patron贸w i 艣w. Anio艂a Str贸偶a, aby wyjednali dla ciebie 艂ask臋 poznania i ob偶a艂owania grzech贸w. Nast臋pnie pomy艣l, 偶e to mo偶e ostatnia sposobno艣膰 przeb艂agania Boga, jak膮 On ci daje. Mo偶e ostatnia spowied藕 twoja przed 艣mierci膮鈥

Staraj si臋 dobrze przygotowa膰 do niej i naprawi膰 niedostatki, jakie w poprzednich spowiedziach wydarzy膰 si臋 mog艂y.

Dalej rozwa偶, czym od ostatniej spowiedzi zgrzeszy艂e艣?鈥 Przypomnij sobie tydzie艅 po tygodniu (lub miesi膮c po miesi膮cu) r贸偶ne miejsca, gdzie艣 przebywa艂鈥 osoby, z kt贸rymi przestawa艂e艣, co艣 z nimi lub wobec nich, z艂ego uczyni艂鈥 pomy艣l, jak spe艂ni艂e艣 obowi膮zki wzgl臋dem Boga i ludzi, jako chrze艣cijanin, ojciec, brat, m膮偶 lub syn, gospodarz albo s艂uga, jako s膮siad, krewny, towarzysz, itp.

Nast臋pnie przej艣膰 nale偶y po kolei: Dziesi臋cioro przykaza艅 Bo偶ych, 5 ko艣cielnych, grzechy g艂贸wne, cudze, grzechy przeciwko Duchowi 艣w., obowi膮zki swoje i zachowa膰 w pami臋ci wszystkie wykroczenia, do jakich poczuwa膰 si臋 b臋dziesz.

Trzeba tak偶e przypomnie膰 sobie liczb臋 grzech贸w: ile razy kt贸ry by艂 pope艂niony; trzeba przypomnie膰 okoliczno艣ci, kt贸re rodzaj grzechu zmieniaj膮; i tak np. kradzie偶 rzeczy, do ko艣cio艂a nale偶膮cej, w ko艣ciele nie jest ju偶 zwyk艂膮 kradzie偶膮, lecz 艣wi臋tokradztwem; kto grzeszy przy dzieciach, nie tylko grzechu jest winien, ale i zgorszenia; wi臋ksza jest obraza ojca, ni偶 obcego, itd. Prawda, 偶e samemu nie 艂atwo jest pozna膰 te okoliczno艣ci, to te偶, gdy kap艂an o kt贸r膮艣 za-pyta, nale偶y j膮 wyzna膰 z najwi臋ksz膮 pokor膮 i prostot膮.

Je偶eli kto艣, z w艂asnej winy, niedbale robi膮c rachunek sumienia, grzechu ci臋偶kiego sobie nie przypomni i na spowiedzi 艣wi臋tej nie wyzna, b臋dzie to zapomnienie dobrowolne, a spowied藕 sta膰 si臋 mo偶e niewa偶n膮, a nawet 艣wi臋tokradzk膮. Gdy uwa偶nie i sumiennie zrobimy rachunek sumienia i pomimo to grzech zapomnimy, spowied藕 jest wa偶na; nale偶y tylko, przypomniawszy sobie 贸w grzech, wyzna膰 go na przysz艂ej spowiedzi i doda膰 przy tym: 鈥瀦apomnia艂em wyspowiada膰 si臋 z tego grzechu鈥.

呕al za grzechy

Jest to smutek, 偶e艣my Pana Boga obrazili i utracili 艂ask臋 Jego, obci膮偶aj膮c sumienie grzechem. 呕al powinien by膰 powszechny, za wszystkie grzechy, 偶adnego nie wy艂膮czaj膮c; je偶eli bowiem za jedne grzechy 偶a艂ujesz, a za inne nie, 偶al tw贸j jest niedobry i spowied藕 sta膰 si臋 mo偶e niewa偶n膮. 呕al jest doskona艂y, gdy pochodzi z mi艂o艣ci ku Panu Bogu, gdy 偶a艂ujemy dlatego, 偶e艣my obrazili i zasmucili najlepszego Ojca i Pana naszego. O taki stara膰 si臋 powinni艣my. 呕al jest mniej doskona艂y, gdy pochodzi wi臋cej z obawy kary, jak膮 grzechy 艣ci膮gaj膮, ni偶 z mi艂o艣ci Boga. Ale i taki przy spowiedzi 艣w. wystarcza. Bez 偶alu spowied藕 jest niewa偶na; naj艂atwiej jest wzbudzi膰 偶al w sercu przez rozwa偶anie m臋ki Pana Jezusa.

Mocne postanowienie poprawy 偶ycia

Jest to szczera i mocna wola wi臋cej nie grzeszy膰 i zupe艂nie si臋 poprawi膰. Niema 偶adnej warto艣ci najci臋偶sza nawet pokuta tego, kto nie wzbudzi w sercu szczerej ch臋ci porzucenia grzechu. Postanowienie poprawy powinno by膰 szczere i trwa艂e, nie na jaki艣 czas, ale na ca艂膮 reszt臋 偶ycia; trzeba tak偶e szczeg贸艂owo obmy艣le膰, jakich 艣rodk贸w u偶ywa膰 b臋dziemy w tym celu, czego i kogo unika膰 i prosi膰 Boga o pomoc w dotrzymaniu uczynionych postanowie艅.

Spowied藕

Jest to wyznanie wszystkich grzech贸w przed kap艂anem dla otrzymania rozgrzeszenia.

鈥濻powied藕 ratuje dusz臋, g艂adzi grzechy, zwalcza z艂e duchy, zamyka bramy piek艂a, a otwiera niebo鈥

m贸wi 艣wi臋ty Augustyn.

Jest to, jak naucza 艣w. Zenon:

鈥濩udowny rodzaj s膮du, na kt贸rym ka偶dy uwolni si臋 od winy, kto si臋 do niej szczerze przyzna鈥.

Prawo i moc przebaczenia grzech贸w da艂 Aposto艂om i ich nast臋pcom, biskupom i kap艂anom sam Pan Jezus.

鈥濳t贸rych odpu艣cicie grzechy, s膮 im odpuszczone, a kt贸rych zatrzymacie, s膮 im zatrzymane.鈥

Ot贸偶, kto wiernie dope艂niwszy wszystkich warunk贸w sakramentu Pokuty, grzechy swoje na spowiedzi 艣wi臋tej wyzna i rozgrzeszenie kap艂a艅skie otrzyma, pewnym by膰 mo偶e, 偶e i u Boga zupe艂ne przebaczenie win swoich uzyska艂.

Dobra spowied藕 musi by膰 szczera, pokorna, ca艂kowita i z 偶alem za grzechy po艂膮czona, czyli powinni艣my oskar偶a膰 si臋 ze wszystkich grzech贸w ci臋偶kich, m贸wi膰 tak, jak by艂o, jak nam si臋 przypomina, nie powi臋ksza膰 winy swojej, ale jej te偶, bro艅 Bo偶e, nie zmniejsza膰; m贸wi膰 prosto, kr贸tko bez wtr膮cania niepotrzebnych rzeczy, wyznawa膰 tylko swoje grzechy z 偶alem i pokor膮. Nie powinno si臋 na spowiedzi wyjawia膰 grzech贸w innych os贸b, r贸wnie偶 nie wymienia si臋 niczyjego imienia, ani nazwiska.

Zado艣膰uczynienie Panu Bogu i bli藕niemu

Czyli wierne wype艂nienie pokuty, przez kap艂ana przy spowiedzi zadanej. Pokut臋 naznaczon膮 wykona膰 masz w tym czasie i w taki spos贸b, jak ci kap艂an nakaza艂; nie wolno jej zmienia膰 chocia偶by na wi臋ksz膮. R贸wnie偶 koniecznym warunkiem jest zado艣膰uczynienie ludziom, czyli naprawienie wszelkiej wyrz膮dzonej im krzywdy na maj膮tku, s艂awie, itp. Kap艂an rozgrzesza ci臋, je偶eli masz postanowienie szczerej poprawy 偶ycia tj. 偶e z艂e bli藕nim uczynione naprawisz, obmowy i oszczerstwa odwo艂asz, itd.

Najwi臋ksz膮 zbrodni膮 i najci臋偶szym dla cz艂owieka nieszcz臋艣ciem jest odprawianie spowiedzi 艣w. 艣wi臋tokradzko; zastan贸wmy si臋 wi臋c, kiedy spowied藕 staje si臋 艣wi臋tokradzk膮 i jakie s膮 skutki tego grzechu.

Spowied藕 艣w. jest 艣wi臋tokradzka:

1) gdy nie 偶a艂ujemy za grzechy, albo nie mamy ch臋ci poprawy,

2) gdy ze wstydu lub boja藕ni cho膰by jeden tylko grzech ci臋偶ki zataimy.

Kto po 艣wi臋tokradzkiej spowiedzi przyjmuje niegodnie Cia艂o i Krew Pana Jezusa, 鈥瀞膮d sobie je i pije鈥, m贸wi aposto艂 Pawe艂 艣w., cz艂owiek taki dobrowolnie wyrzeka si臋 nieba, sam w piek艂o si臋 rzuca. I nie ma dla niego 偶adnego ratunku, je偶eli tej ci臋偶kiej winy nie naprawi. Je偶eli teraz nie chcesz swych grzech贸w wyzna膰 kap艂anowi 鈥 m贸wi 艣w. Wincenty Ferreriusz 鈥 to w piekle na wieki b臋dziesz wyznawa艂 szatanom, poniewa偶 w piekle jest tak偶e spowied藕, ale straszna, jedna i ta sama zawsze. Tu nie chcesz wyzna膰 w sekrecie jednemu kap艂anowi i to raz tylko, to tam b臋dziesz wyznawa艂 publicznie wszystkim szatanom i przez niesko艅czone wieki.

Je偶eli cz艂owiek, taj膮c grzech ci臋偶ki, spowied藕 艣wi臋tokradzko odprawi, wszystkie inne spowiedzie, po tej odprawione, r贸wnie偶 b臋d膮 艣wi臋tokradzkie. Spowied藕 taka daje szatanowi zupe艂n膮 moc i w艂adz臋 nad sercem ludzkim; z艂y duch korzysta z niej, pobudza cz艂owieka do najrozmaitszych wyst臋pk贸w, a w ko艅cu w strasznej pogr膮偶a go rozpaczy. Jedynym ratunkiem dla nieszcz臋艣liwego, kt贸ry tai艂 grzechy na spowiedzi 艣w., jest: powt贸rzy膰 spowiedzi od tej, na kt贸rej grzech jaki艣 艣miertelny by艂 zatajony i przede wszystkim wyzna膰 od razu 贸w grzech, dodaj膮c: 鈥瀏rzech ten zatai艂em na spowiedzi ze wstydu, czy ze strachu鈥, komu 艂atwiej, mo偶e ten grzech wyzna膰 po innych, lecz na pocz膮tku niech nadmieni, 偶e od czasu tego a tego tai艂 grzechy, a teraz chce je Wyzna膰. Nie nale偶y takiej spowiedzi odk艂ada膰, lecz odby膰 j膮 jak najpr臋dzej, bo nikt z nas nie wie, kiedy go B贸g na s膮d sw贸j powo艂a鈥 Ilu偶 to ludzi umiera nagle!鈥 Ilu偶 w ostatniej chorobie straci przytomno艣膰, nim kap艂an nadejdzie!鈥

Przy ka偶dej spowiedzi 艣w. pro艣 gor膮co Boga, chrze艣cijaninie, aby ci臋 uchroni艂 od strasznego nieszcz臋艣cia odbycia jej 艣wi臋tokradzko.

Modlitwa przed rachunkiem sumienia

O Bo偶e naj艣wi臋tszy! Ty got贸w jeste艣 zawsze do przyj臋cia 偶a艂uj膮cych grzesznik贸w, racz nak艂oni膰 mi艂osierdzia swego ku ratunkowi duszy mojej, kt贸ra pragnie jak najpr臋dzej do Ciebie, Ojca i Pana swego, powr贸ci膰 na zawsze. Duchu 艣wi臋ty Bo偶e! 藕r贸d艂o 艣wiat艂o艣ci, daj mi dok艂adn膮 pami臋膰 wszystkich grzech贸w moich, daj pozna膰 ich pod艂o艣膰, wielko艣膰 i ilo艣膰, abym je ob偶a艂owa艂 jak najmocniej i powzi膮艂 do nich wstr臋t i odraz臋. Daj mi pozna膰, o Bo偶e! z艂e, kt贸regom si臋 dopu艣ci艂 i dobro, kt贸regom uczyni膰 zaniedba艂; wszystko, czem Ciebie, Pana mego najcierpliwszego, obrazi艂em, czem zawini艂em przeciw Twoim i ko艣cielnym przykazaniom. Ustrze偶 mi臋, Panie, abym do Sakramentu, kt贸ry dla mojego zbawienia postanowi膰 raczy艂e艣, nie przyst膮pi艂 bez nale偶ytego przygotowania, o艣wie膰 mnie i spraw, aby ta spowied藕, kt贸r膮 za 艂ask膮 Twoj膮 wykona膰 zamierzam, utwierdzi艂a mnie w dobrem na reszt臋 偶ycia, oczy艣ci艂a mnie zas艂ug膮 Krwi Jezusa Chrystusa i zgotowa艂a duszy mojej kr贸lestwo niebieskie. Przez tego偶 Pana naszego Zbawiciela i Odkupiciela. Amen.

Ucieczko grzesznych, N. Maryjo Panno, wszyscy 艣wi臋ci, osobliwie Patronowie moi i ty, 艣wi臋ty Aniele Str贸偶u m贸j, wypro艣cie mi u Pana Boga lask臋, abym sobie wszystkie grzechy przypomnia艂. Amen.

Rachunek sumienia

Je艣li jeste艣 zupe艂nie pewny, 偶e nie wykroczy艂e艣 przeciw jakiemu艣 z przykaza艅 Boskich lub ko艣cielnych, mo偶esz pomin膮膰 pytania, tycz膮ce si臋 tych przykaza艅; kto na przyk艂ad nie kradnie, szkody 偶adnej nie wyrz膮dza, ten mo偶e opu艣ci膰 pytania, odnosz膮ce si臋 do 7 przykazania, itp. Stosuje si臋 to przede wszystkim do tych os贸b, kt贸re spowiadaj膮 si臋 cz臋艣ciej i Pana Boga ci臋偶kimi grzechami nie obra偶aj膮. I te jednak, gdy maj膮 wi臋cej czasu, z po偶ytkiem dla swej duszy, mog膮 przejrze膰 ca艂y ten rachunek sumienia.

Co do dawnych spowiedzi 艣wi臋tych, rozwa偶, czy艣 si臋 stara艂 przypomnie膰 sobie grzechy? Czy艣 nie zapomnia艂 wyzna膰 jakiego grzechu? Czy grzechu ci臋偶kiego, maj膮c go w pami臋ci, nie zatai艂e艣 przy spowiedzi 艣wi臋tej ze wstydu lub boja藕ni, albo spowiadaj膮c si臋 potem, czy powiedzia艂e艣, 偶e to byt grzech zatajony? Czy, gotuj膮c si臋 do spowiedzi, obudzi艂e艣 w sobie 偶al za grzechy i postanowienie poprawy i porzucenie z艂ych okazji do grzechu? Czy stara艂e艣 si臋 wynagrodzi膰 bli藕niemu szkod臋, uczynion膮 na maj膮tku lub s艂awie? Czy艣 odpu艣ci艂 i darowa艂 urazy? Mo偶e to obieca艂e艣 tylko spowiednikowi bez ch臋ci dotrzymania?

Kiedy si臋 spowiada艂e艣? Czy艣 rozgrzeszenie otrzyma艂 i pokut臋 odprawi艂?

Potem przypominaj sobie grzechy, jakimi obrazi艂e艣 Pana Boga od ostatniej spowiedzi, przechodz膮c po kolei przykazania Boskie i ko艣cielne, grzechy g艂贸wne, cudze i obowi膮zki swoje. Przypominaj sobie r贸wnie偶, ile razy grzech jaki pope艂ni艂e艣.

Przykazania Boskie

Pierwsze przykazanie Boskie 鈥 Nie b臋dziesz mia艂 bog贸w cudzych przede mn膮

Rozkazano w nim w Boga jedynego wierzy膰, Jemu ufa膰, jego nad wszystko mi艂owa膰.

Pytaj sumienia, czy nie zgrzeszy艂e艣 przeciw wierze? Czy znasz i wierzysz w to wszystko, co zna膰 i w co wierzy膰 powiniene艣? Czy umiesz Ojcze Nasz, Zdrowa艣, Wierz臋 w Boga i Katechizm? Czy wiesz, co znacz膮 s艂owa pacierza, kt贸re wymawiasz?

Czy nie czyta艂e艣, nie s艂ysza艂e艣, nie masz w domu ksi膮偶ek zakazanych, przeciwnych Wierze 艣wi臋tej lub dla cnoty niebezpiecznych? Czy nie s艂ucha艂e艣 blu藕nierstw przeciw Wierze? Czy nie m贸wi艂e艣, ze ka偶da wiara jest dobra? Czy nie w膮tpi艂e艣 o Opatrzno艣ci Boskiej, gdy ci臋 B贸g nie wys艂ucha艂 w potrzebie?

Przeciw nadziei

Czy nie rozpacza艂e艣 o mi艂osierdziu Boskiem w odpuszczeniu ci grzech贸w, przez co zaniedbywa艂e艣 mo偶e spowied藕, komuni臋, modlitw臋? Czy zuchwale i zbytecznie nie ufa艂e艣 w mi艂osierdzie Boskie, a st膮d czy艣 nie mno偶y艂 grzech贸w, nie odk艂ada艂 poprawy i pokuty a偶 do 艣mierci?

Przeciw mi艂o艣ci

Czy艣 nie szemra艂 przeciwko Panu Bogu w chorobie, utrapieniu lub nieszcz臋艣ciu jakim艣, m贸wi膮c na przyk艂ad.; 鈥瀓u偶 Pan B贸g o mnie chyba zapomnia艂?鈥

Przeciw czci Bo偶ej i religii

Czy艣 z uwag膮 odmawia艂 pacierz? Czy艣 艣wi臋tokradzko po z艂ej spowiedzi nie przyst臋powa艂 do Sakrament贸w 艣wi臋tych (jako to: Komunii, Bierzmowania, Ma艂偶e艅stwa, lub Ostatniego Namaszczenia)? Czy nie wierzy艂e艣 w sny, czary, uroki? Czy nie udawa艂e艣 si臋 do wr贸偶ek? Czy w tej my艣li nie u偶ywa艂e艣 rzeczy po艣wi臋conych?

Drugie przykazanie Boskie: Nie b臋dziesz bra艂 Imienia Pana Boga twego nadaremno

W tym przykazaniu rozkazano wspomina膰 naj艣wi臋tsze Imi臋 Boga ze czci膮, nie przysi臋ga膰 fa艂szywie lub lekkomy艣lnie i 艣luby Panu Bogu uczynione wype艂ni膰.

Czy nie wspomina艂e艣 w 偶artach, z na艂ogu, albo w z艂o艣ci Imion Boga, Pana Jezusa, N. P. Maryi? Czy nie przysi臋ga艂e艣 si臋 bez potrzeby na lada co, m贸wi膮c: Jak Boga kocham, jak pragn臋 zbawienia, a do tego mo偶e na k艂amstwo? (Przysi臋ga na k艂amstwo by艂aby grzechem 艣miertelnym). Czy nie przysi臋ga艂e艣 fa艂szywie i ze szkod膮 bli藕niego? Czy nie namawia艂e艣, albo nie zmusza艂e艣 kogo艣 do krzywoprzysi臋stwa? Czy 艣luby Panu Bogu uczynione, np. wstrzymania si臋 od w贸dki lub inne, dotrzyma艂e艣?

Trzecie przykazanie Boskie: Pami臋taj, aby艣 dzie艅 艣wi臋ty 艣wi臋ci艂

Tu rozkazano nie zajmowa膰 si臋 ci臋偶k膮 prac膮 w niedziele i 艣wi臋ta. Mszy 艣wi臋tej, kaza艅 i nauki w te dni pobo偶nie s艂ucha膰.

Czy zajmowa艂e艣 si臋 robot膮 ci臋偶k膮 w dni 艣wi膮teczne bez koniecznej potrzeby? Czy z w艂asnej winy i niedbalstwa nie opu艣ci艂e艣 Mszy 艣wi臋tej i nauki? Czy s艂ucha艂e艣 z pobo偶no艣ci膮 ca艂ej Mszy 艣wi臋tej i nauki? Czy komu umy艣lnie nie przeszkadza艂e艣, albo bez przyczyny nie zakaza艂e艣 i艣膰 na Msz臋 艣wi臋t膮, np.: 偶onie, dzieciom, itp.? Czy si臋 w ko艣ciele nie rozgl膮da艂e艣 i nie rozmawia艂e艣?

Czwarte przykazanie Boskie: Czcij ojca twego i matk臋 twoj膮

W nim rozkazuje Pan B贸g, aby dzieci we wszystkim, pr贸cz grzechu, by艂y pos艂uszne rodzicom, aby ich szanowa艂y, pomaga艂y im w potrzebie i modli艂y si臋 za nich.

Czy s艂ucha艂e艣 rodzic贸w, opiekun贸w i prze艂o偶onych? Czy nie szemra艂e艣 przeciw nim? Czy ich do gniewu i przekle艅stwa nie pobudza艂e艣? Czy si臋 z nich nie na艣miewa艂e艣? Czy im z艂ego lub 艣mierci nie 偶yczy艂e艣?

Czy ich nie zniewa偶y艂e艣 s艂owem jakiem? Czy r臋ki na nich, bro艅 Bo偶e, nie podnosi艂e艣 lub ich nie popycha艂e艣? Czy bez ich wiedzy czego艣 nie wzi膮艂e艣 , nie wyda艂e艣, nie zmarnowa艂e艣? Czy si臋 rodzic贸w przed lud藕mi nie wstydzi艂e艣? W potrzebie i staro艣ci ich nie opuszcza艂e艣, albo te偶 nie wymawia艂e艣 im kawa艂ka chleba, 偶e nie robi膮, a jedz膮? Czy wol臋 ich ostatni膮 wype艂ni艂e艣? Czy modlisz si臋 za 偶yj膮cych lub zmar艂ych rodzic贸w?

Pi膮te przykazanie Boskie: Nie zabijaj

Zabrania Pan B贸g w tym przykazaniu zabija膰 i rani膰 na duszy i ciele, tak siebie jak i bli藕niego.

Badaj zatem: Czy kogo艣 nie my艣la艂e艣 zabi膰 albo nie zabi艂e艣, lub si臋 do czyjej 艣mierci w jakikolwiek spos贸b nie przyczyni艂e艣? Czy kogo艣 nie pobi艂e艣, nie rani艂e艣, nie pot艂uk艂e艣? Czy si臋 na kogo艣 nie gniewa艂e艣, nie mia艂e艣 w nienawi艣ci? Czy nie m贸wi艂e艣 na bli藕niego s艂贸w obel偶ywych lub przekle艅stw? Czy nie pobudzi艂e艣 drugich do k艂贸tni, gniew贸w, proces贸w? Czy nie cieszy艂e艣 si臋 z cudzego nieszcz臋艣cia, szkody, 艣mierci, itp. Czy sobie albo komu nie 偶yczy艂e艣 艣mierci? Czy nie szkodzi艂e艣 sobie na zdrowiu? Czy nie katowa艂e艣 zwierz膮t, ptak贸w? Czy nie rani艂e艣 lub nie zabi艂e艣 kogo na duszy zgorszeniem, na przyk艂ad co艣 z艂ego czyni膮c albo prowadz膮c rozmowy brzydkie przy drugich; a mo偶e jeszcze przy m艂odszych lub dzieciach? Czy艣 nie dawa艂 ksi膮偶ek gorsz膮cych do czytania lub malowide艂 do ogl膮dania?

Sz贸ste i dziewi膮te przykazania Boskie: Nie cudzo艂贸偶 i nie po偶膮daj 偶ony bli藕niego twego

W tych dw贸ch przykazaniach rozkazuje Pan B贸g zachowa膰 czysto艣膰 i niewinno艣膰 w uczynkach, my艣lach i s艂owach wzgl臋dem siebie i drugich, zabrania my艣le膰, m贸wi膰, s艂ucha膰 tego, co obra偶a wstydliwo艣膰.

Rachuj si臋 wi臋c pilnie: Czy nie pope艂ni艂e艣 jakiej rozpusty z kim albo sam? Czy do grzechu nieczystego kogo艣 nie namawia艂e艣? Czy nie mia艂e艣 jakiej z艂ej, nieczystej 偶膮dzy? Czy nie 艣piewa艂e艣 pie艣ni brzydkich? Czy rozm贸w szpetnych nie prowadzi艂e艣, albo s艂贸w dwuznacznych nie m贸wi艂e艣? Czy si臋 nie stroi艂e艣 w z艂ej intencji, aby by膰 innym pobudk膮 do grzechu? Mo偶e nieraz chodzi艂e艣 tam, gdzie si臋 spodziewa艂e艣, 偶e b臋d膮 brzydkie rozmowy albo zaczepki do z艂ego? Czy nie pope艂ni艂e艣 grzechu przeciwko 艣wi臋tej czysto艣ci.

Uwaga:

Grzechy przeciw tym dwom przykazaniom s膮 tak szkaradne, 偶e ich nawet w pytaniach dla u艂atwienia rachunku sumienia wymienia膰 wszystkich nie mo偶na. A 偶e szatan przez te grzechy najwi臋cej przywodzi ludzi na wieczne pot臋pienie, tym pilniej rachuj si臋 z tych grzech贸w. Je偶eli poczuwasz si臋 do jakiego艣 czynu, tu nie wymienionego, oskar偶 si臋 sam przed kaptanem, nie czekaj膮c, a偶 zapyta. Je艣li nie 艣miesz, pro艣 o zapytanie. 呕adnego wyst臋pku co do tych przykaza艅 nie miej za ma艂y; pami臋taj, 偶e wszelkie przeciw nim wykroczenie, byle tylko dobrowolne, rozmy艣lne, jest 艣miertelnym grzechem.

Si贸dme przykazanie Boskie: Nie kradnij

Pan B贸g zakazuje wszelkiego pokrzywdzenia bli藕niego w tym, co jest jego w艂asno艣ci膮: kradzie偶膮, oszuka艅stwem, zdzierstwem, lichw膮, zatrzymaniem d艂ugu, szkod膮 w polu, 艂膮kach, lesie, itp. Nakazuje szanowa膰 cudz膮 w艂asno艣膰, poprzesta膰 na swoim, a wyrz膮dzone krzywdy wynagrodzi膰. Dziesi膮te przykazanie: 鈥濶ie b臋dziesz pragn膮艂 ani domu jego, ani s艂ugi, ani s艂u偶ebnicy, ani wo艂u, ani os艂a, ani 偶adnej rzeczy, kt贸ra jego jest鈥, zakazuje nawet po偶膮da膰 (pragn膮膰, chcie膰) tego, czego w si贸dmym przykazaniu zabrania si臋 czyni膰.

Pytaj wi臋c sumienia swego: Czy艣 nie wzi膮艂 czego komu bez zezwolenia w艂a艣ciciela, lub nie zatrzyma艂e艣 potajemnie? Czy nie sprzeda艂e艣 czego z艂ego za dobre, nie oszuka艂e艣 na wadze, mierze lub w rachunku? Czy w polach, 艂膮kach, lasach szkody jakiej nie robi艂e艣, czy nie kaza艂e艣 jej robi膰 dzieciom? Czy nie przechowywa艂e艣 u siebie z艂odzieja lub rzeczy kradzionych? Czy nie po偶ycza艂e艣 z my艣l膮 i postanowieniem nieoddania? Czy nie procesowa艂e艣 si臋 w prawach nies艂usznych lub w s艂usznych lecz niepotrzebnie, i przez to mo偶e narazi艂e艣 kogo na koszty? Czy nie po偶yczy艂e艣 pieni臋dzy na du偶y lichwiarski procent? Czy艣 znalezione pieni膮dze lub rzeczy odda艂 w艂a艣cicielowi? Czy szkod臋, wyrz膮dzon膮 bli藕niemu, nagrodzi艂e艣? Wreszcie, czy jakimkolwiek sposobem sam, rad膮, namow膮 albo rozkazem nie wyrz膮dzi艂e艣 komu krzywdy lub nie przyczyni艂e艣 si臋 do szkody i krzywdy bli藕niego? Czy by艂e艣 przyczyn膮 jakiego nieszcz臋艣cia przez nieostro偶ne palenie papieros贸w?

脫sme przykazanie Boskie: Nie m贸w fa艂szywego 艣wiadectwa przeciw bli藕niemu twemu

Tu zakazuje Pan B贸g wszelkiego k艂amstwa i mowy, szkodz膮cej dobrej s艂awie bli藕niego, a mianowicie: obmowy, oczerniania, potwarzy, itp. Ka偶e za艣 m贸wi膰 prawd臋, cudzej s艂awy broni膰, a odebran膮 przywr贸ci膰.

Przypomnij sobie zatem: Czy nie 艣wiadczy艂e艣 fa艂szywie przed s膮dem na szkod臋 lub na korzy艣膰 bli藕niemu? Czy艣 nie poda艂 fa艂szywych 艣wiadk贸w? Czy s艂awy bli藕niego nie szarpa艂e艣 zmy艣laniem na niego fa艂szu lub oszczerstwem, albo opowiadaniem bez potrzeby jego wad i wyst臋pk贸w, lub obmow膮 i plotkami? Czy nie k艂ama艂e艣, czy przez twe k艂amstwo nie wyrz膮dzi艂e艣 komu wielkiej szkody (np. utraci艂 miejsce, nie otrzyma艂 wsparcia w potrzebie, itp.)? Czy nie podejrzewa艂e艣, nie pos膮dza艂e艣 bli藕niego lekkomy艣lnie bez dowod贸w? Czy艣 nie donosi艂 jednym, co艣 od drugich na nich us艂ysza艂, i przez to ludzi mi臋dzy sob膮 nie wa艣ni艂: ma艂偶e艅stw, krewnych, s膮siad贸w? Czy nie drwi艂e艣, nie szydzi艂e艣 z bli藕nich, ze z艂o艣ci lub z zazdro艣ci? Czy powierzonej sobie tajemnicy nie zdradzi艂e艣? Czy potwarz i obmow臋 odwo艂a艂e艣? Czy s艂aw臋 odj臋t膮 wr贸ci艂e艣? Czy obm贸wc贸w, s艂ysz膮c ich i mog膮c, zgani艂e艣 i broni艂e艣 s艂awy bli藕niego?

Przykazania ko艣cielne

Pierwsze i drugie przykazanie ko艣cielne nakazuje to samo, co trzecie przykazanie Boskie.

Trzecie przykazanie ko艣cielne: posty nakazane zachowa膰. Przypomnij sobie, czy nie prze艂ama艂e艣 postu?

Czwarte: Przynajmniej raz w rok oko艂o Wielkiejnocy spowiada膰 si臋 i komuni臋 艣wi臋t膮 przyjmowa膰. Zapytaj siebie: Czy nie opu艣ci艂e艣 kiedy spowiedzi i Komunii wielkanocnej? Czy bez rozgrzeszenia lub nie na czczo nie powa偶y艂e艣 si臋 przyst膮pi膰 do Komunii 艣w. Czy dba艂e艣 o to, aby domownicy twoi odbyli spowied藕 wielkanocn膮? Czy kto nie umar艂 bez 艣wi臋tych Sakrament贸w z twojej winy, bo nie wezwa艂e艣 wcze艣nie kap艂ana, albo dla ubogiego chorego koni 偶a艂owa艂e艣?

Pi膮te: W czasach zakazanych zabaw hucznych nie urz膮dza膰. Czy w adwencie, lub w suche dni nie chodzi艂e艣 na ta艅ce i gwarne zabawy?

Grzechy g艂贸wne

Pycha: Czy si臋 nie wynosi艂e艣 ze swego rodu, maj膮tku, urz臋du, rozumu, itp.? Czy innymi nie pogardzi艂e艣, nie szydzi艂e艣 z nich? Czy nie gani艂e艣 drugich, aby siebie wywy偶szy膰? Czy si臋 nie obrazi艂e艣 za dobre rady i zapomnienia? Czy nie 偶y艂e艣, nie ubiera艂e艣 si臋 nad stan?

Chciwo艣膰: Czy nie by艂e艣 chciwym maj膮tku, sk膮pym dla siebie, lub rodziny, dla ubogich, Ko艣cio艂a i Pana Boga?

Nieczysto艣膰: O tym by艂a mowa w 6-tym przykazaniu Bo偶ym.

Zazdro艣膰: Czy nie zazdro艣ci艂e艣 drugiemu? Czy nie cieszy艂e艣 si臋 z cudzego nieszcz臋艣cia? Czy nie smuci艂o ci臋 czyje艣 powodzenie? Czy bli藕nim zawsze dobrze 偶yczysz?

Ob偶arstwo i pija艅stwo: Czy si臋 kiedy艣 nie przejad艂e艣 albo nie upi艂e艣? Czy艣 kogo nie namawia艂, nie przymusza艂 do picia nad miar臋?

Gniew: Czy艣 si臋 nie unosi艂 gniewem i z艂o艣ci膮? Czy nie by艂e艣 cierpkim i gderliwym, niesprawiedliwym dla kogo艣? Czy艣 si臋 nie m艣ci艂 na kim lub nie my艣la艂 o zem艣cie? Czy nie zostajesz z kim w gniewie d艂ugo?

Lenistwo. Czy nie by艂e艣 leniwym w pracy, obowi膮zkach, nabo偶e艅stwie?

Obowi膮zki stanu

M臋偶u: zapytaj sumienia: Czy nie dr臋czy艂e艣 偶ony, nie martwi艂e艣 jej bez s艂usznej przyczyny? Czy dla byle czego nie wszczyna艂e艣 k艂贸tni, nie przeklina艂e艣 jej? Czy jej nie bi艂e艣? Czy brzemienn膮 lub karmi膮c膮 nie obci膮偶a艂e艣 prac膮? Czy nie pos膮dzasz 偶ony nies艂usznie? Czy nie trwonisz maj膮tku na rozpust臋, pija艅stwo lub hazard? Czy dochowujesz zaprzysi臋偶onej wiary i uczciwo艣ci ma艂偶e艅skiej?

呕ono: czy dochowujesz 艣lubowanej wiary i uczciwo艣ci ma艂偶e艅skiej? Czy nie gderasz ci膮gle i m臋偶a nie pobudzasz do gniewu? Czy utrzymujesz w domu porz膮dek? Czy m臋偶a szanujesz i ulegasz mu? Czy nie ubiegasz si臋 za zbytkownymi strojami? Czy nie nara偶asz go na niepotrzebne wydatki? Czy nie wynosisz czego艣 z domu bez jego wiedzy?

Rodzice: Czy wychowujecie dzieci po chrze艣cija艅sku, uczycie je wcze艣nie pacierza? Czy posy艂acie je na nauk臋 katechizmu i na Msz臋 艣wi臋t膮? Czy pilnujecie, aby si臋 modli艂y? Czy czuwacie nad ich obyczajami? Czy je karzecie za grzeszne mowy i czyny? Czy zabraniacie im chodzi膰 do z艂ych towarzystw na hulanki i schadzki pok膮tne? Czy艣cie im nie dawali zgorszenia przeklinaniem, brzydkimi s艂owami, uczynkami, rozkazem, np. do kradzie偶y, do szkody cudzej? Czy karcicie dzieci, kt贸re si臋 sprzeciwiaj膮 dziadkowi, babce i w og贸le nie szanuj膮 starszych?

Urz臋dniku gminny: Czy nie nak艂adasz samowolnie podatk贸w, kt贸rych w艂adza wy偶sza nie wymaga? Czy sprawiedliwie rozk艂adasz na gospodarzy ci臋偶ary gminne? Czy grosza gromadzkiego sobie nie przyw艂aszczasz? Czy starasz si臋 usuwa膰 z gminy zgorszenie i rozpust臋?

Rzemie艣lniku: Czy w towarze i robocie nie oszukujesz? Czy ko艅czysz j膮 w terminie? Czy nie wyko艅czasz rob贸t w niedziel臋 bez s艂usznej przyczyny? Czy z cudzego materia艂u czego b膮d藕 nie przyw艂aszczasz sobie? Czy nie przeceniasz nadto swej pracy, je艣li naprz贸d nie u艂o偶y艂e艣 si臋 o zap艂at臋?

Uwaga.

Raz jeszcze przypominam ci chrze艣cijaninie, 偶e wyznaj膮c grzechy ci臋偶kie, doda膰 trzeba ich liczb臋 i okoliczno艣膰; zastan贸w si臋 wi臋c nad tym, robi膮c rachunek sumienia.

Modlitwa po rachunku sumienia

Bo偶e najwy偶szy, 艂askawy i cierpliwy! Ty w wielkiej dobroci swej obieca艂e艣 odpuszczenie grzech贸w wszystkim 偶a艂uj膮cym i pokutuj膮cym grzesznikom; Ojcze m贸j, oto ja n臋dzne i niewdzi臋czne stworzenie zgrzeszy艂em przeciwko Tobie i winy swoje uznaj臋. Wiem, 偶em nie godzien, aby艣 si臋 nade mn膮 zlitowa艂, bom dobrowolnie 艂ask膮 Tw膮 wzgardzi艂 i sam si臋 od Ciebie oderwa艂, ale gdy widz臋 rozpi臋te na krzy偶u r臋ce Syna Twego, Odkupiciela mojego, gdy widz臋 Bok Jego, w艂贸czni膮 przebity, ufam, Ojcze, niesko艅czonej lito艣ci, 偶e dla zas艂ug Jego odpu艣cisz mi winy moje i przyjmiesz jak syna marnotrawnego do 艂aski Swojej.

Przychodz臋 z 偶alem i pokor膮 do Ciebie, Bo偶e m贸j; Ty znasz wszystkie nieprawo艣ci moje, zmi艂uj si臋 nade mn膮 wed艂ug wielkiego mi艂osierdzia Twego. Bolej臋 mocno, 偶em Ciebie, Pana, Stw贸rc臋 i Zbawc臋 mojego mia艂 nieszcz臋艣cie obrazi膰, 偶a艂uj臋 nie z obawy kary wiecznej, jak膮 grozisz tym, kt贸rzy pokutowa膰 nie chc膮, ale i dlatego, 偶e Ciebie, dobro niesko艅czone i wszelkiej mi艂o艣ci godne, kt贸rego nad wszystko kocham, obrazi艂em. Brzydz臋 si臋 wszystkimi grzechami moimi z tej mi艂o艣ci ku Tobie.

O Bo偶e i Panie m贸j! Nie chc臋 ju偶, nie chc臋 grzeszy膰! Oto w obliczu niesko艅czonego Majestatu Twego postanawiam przy pomocy 艂aski Twojej jak najmocniej strzec si臋 grzech贸w i wszelkiej do nich sposobno艣ci unika膰. Chc臋 szczerze si臋 wyspowiada膰, a odt膮d ju偶 wiernie Ci s艂u偶y膰 i kocha膰 Ci臋 a偶 do 艣mierci. Amen.

殴r贸d艂a

Poni偶szy szczeg贸艂owy rachunek sumienia pochodzi z:

鈥濸raktyczny rachunek sumienia (O Sakramencie Pokuty)鈥, Ks. Dr. M. Godleski, Approbatur wydane w 1899, aczkolwiek nasze wydanie pochodzi z lat p贸藕niejszych, rok nieczytelny. W tek艣cie poni偶ej dokonano nieznacznej korekty pisowni wyraz贸w, np. 鈥瀋zem偶e鈥 na 鈥瀋zym偶e鈥; 鈥瀖i臋鈥 na 鈥瀖nie鈥, itp. Zmiany te jednak nie wp艂ywaj膮 na sens zda艅, ani tym bardziej na przekazywan膮 doktryn臋 katolick膮.

Dodaj komentarz